Tablo ve Şekil Başlıklandırma (Caption) Kuralları: APA ve Enstitü Standartlarına Göre Biçimlendirme

Tezlerde tablo ve şekillerin nasıl başlıklandırılacağı, çoğu öğrencinin gözden kaçırdığı ama jüri ve danışmanların titizlikle kontrol ettiği bir detaydır. APA 7’nin bu konudaki kuralı nettir ve tablolarla şekiller için farklı işler — bu rehberde ikisini de örneklerle ve Word’de otomatik uygulama adımlarıyla ele alıyoruz.

İçindekiler

Toggle

Tablo ve Şekil Başlıklandırma Neden Önemli?

Tutarsız başlıklandırma (bazı tabloların numaralı, bazılarının numarasız olması; başlığın bazen üstte bazen altta yer alması) tezin biçimsel bütünlüğünü zedeler ve okuyucunun bulgulara referans vermesini zorlaştırır. Ayrıca çoğu enstitü, tez sonunda ayrı bir “Tablolar Listesi” ve “Şekiller Listesi” ister — bu listelerin doğru üretilebilmesi, başlıklandırmanın en baştan tutarlı yapılmasına bağlıdır.

APA 7’de Tablo Başlıklandırma Kuralları

APA 7’de tablo başlığı tablonun üstünde yer alır ve üç unsurdan oluşur:

Tablo numarası (kalın değil, düz yazı): Tablo 1, Tablo 2 …
Açıklayıcı başlık (italik, aynı satırın altında): kısa ve tanımlayıcı olmalı, örn. Katılımcıların Demografik Özelliklerine Göre Dağılımı
Gerekirse not (Note): tablonun altında, kaynağı veya kısaltmaları açıklamak için küçük punto ile eklenir.

APA 7’de Şekil Başlıklandırma Kuralları

Şekillerde (grafik, çizim, fotoğraf, diyagram) kural tablolardan farklıdır — şekil numarası ve başlığı şeklin altında yer alır: Şekil 1, ardından italik açıklayıcı başlık. Şekil içinde eksen etiketleri ve lejant gibi unsurlar da okunabilir ve tutarlı bir yazı tipiyle olmalıdır.

Word’de Otomatik Resim Yazısı (Caption) Ekleme

Tabloyu veya şekli seçin, sağ tıklayıp Resim Yazısı Ekle (Insert Caption) seçeneğine tıklayın.
“Etiket” (Label) alanından “Tablo” veya “Şekil” seçin; Word bu etiketleri otomatik numaralandırır.
Tablo için numaralamayı öğenin üstüne, şekil için altına yerleştirin (Word bu konumu “Konum” ayarından sorar).
Açıklayıcı metni numaradan sonra yazın.

Bu yöntemin en büyük avantajı: aradaki bir tabloyu silip eklediğinizde, sonraki tüm numaralar otomatik olarak yeniden sıralanır — elle numaralandırmada bu adım en sık unutulan ve hatalı bırakılan noktadır.

Şekiller ve Tablolar Listesi Oluşturma

Tüm tablo ve şekilleri “Resim Yazısı Ekle” ile işaretledikten sonra, listelerin bulunacağı sayfaya gidip Başvurular (References) > Şekiller Tablosunu Ekle (Insert Table of Figures) yolunu izleyin ve etiket olarak “Tablo” veya “Şekil” seçin — Word, ilgili tüm başlıkları otomatik toplayıp sayfa numaralarıyla listeler.

Sık Yapılan Hatalar

Hata	Doğru Uygulama
Tablo başlığı tablonun altına yazılmış	APA 7’de tablo başlığı her zaman tablonun üstünde yer alır
Şekil başlığı şeklin üstüne yazılmış	APA 7’de şekil başlığı her zaman şeklin altında yer alır
Numaralandırma elle yapılmış, bir tablo silinince diğerleri güncellenmemiş	Word’ün “Resim Yazısı Ekle” özelliği kullanılarak otomatik numaralandırma sağlanmalı
Açıklayıcı başlık italik değil, tablo/şekil numarası italik yazılmış	APA 7’de yalnızca açıklayıcı başlık italik olur, numara düz yazılır
Tablolar ve şekiller aynı numaralandırma dizisini paylaşıyor	Tablo ve şekiller birbirinden bağımsız iki ayrı numara dizisi olarak sayılmalı (Tablo 1, Tablo 2… / Şekil 1, Şekil 2…)

Sıkça Sorulan Sorular

Ekran görüntüsü de bir “şekil” sayılır mı?
Evet. Grafik, çizim, fotoğraf, ekran görüntüsü, harita gibi görsel öğelerin tümü APA 7’de “Şekil” (Figure) kategorisinde değerlendirilir ve şekil numaralandırma kuralına tabidir.

Tablo çok büyükse ve sayfaya sığmıyorsa ne yapmalıyım?
Tablo birden fazla sayfaya taşabilir; bu durumda başlık yalnızca ilk sayfada tekrarlanır, devam eden sayfalarda yalnızca sütun başlıkları (“Devamı” ibaresiyle) tekrar edilir.

Ekte (Appendix) yer alan tablo ve şekiller de aynı numaralandırmaya mı dahil edilir?
Hayır, ek bölümündeki tablo ve şekiller genellikle ayrı bir numaralandırma alır (örn. Tablo A1, Tablo A2 veya Ek 1, Ek 2), ana metindeki sırayla karıştırılmaz.

Başkasının çalışmasından alınan bir tablo/şekil nasıl kaynak gösterilir?
Tablonun/şeklin altına, açıklayıcı başlıktan sonra bir “Not” satırı eklenerek kaynak APA 7 formatında belirtilir: örn. Not. Kaynak: (Yazar, Yıl, s. XX)’den uyarlanmıştır.