Kaynak gösterme sistemi seçimi, çoğu zaman öğrencinin kendi tercihi değil, bölümün veya enstitünün belirlediği bir zorunluluktur. Sosyal bilimlerde çoğunlukla APA, beşeri bilimlerde (edebiyat, dil, kültürel çalışmalar gibi) ise sıklıkla MLA (Modern Language Association) tercih edilir. Bu rehberde iki sistem arasındaki temel farkları karşılaştırmalı olarak ele alıyoruz.
Hangi Alanlarda Hangi Sistem Kullanılır?
APA (American Psychological Association): Psikoloji, eğitim bilimleri, işletme, sağlık bilimleri ve genel olarak sosyal bilimlerde yaygın olarak kullanılır.
MLA (Modern Language Association): Edebiyat, dil bilimleri, kültürel çalışmalar ve bazı beşeri bilimler alanlarında tercih edilir.
Tezinizin hangi sistemi kullanması gerektiği kesin olarak bölümünüzün veya enstitünüzün yazım kılavuzunda belirtilir; alan genellemesi yalnızca genel bir eğilimdir, kesin kural değildir.
Metin İçi Atıf Farkları
| Durum | APA | MLA |
|---|---|---|
| Temel format | (Yazar, Yıl) | (Yazar Sayfa) |
| Örnek | (Yıldırım, 2021) | (Yıldırım 45) |
| Doğrudan alıntı | (Yıldırım, 2021, s. 45) | (Yıldırım 45) |
| Vurgu | Yayın tarihine (güncellik) vurgu | Sayfa numarasına (metnin kendisine) vurgu |
APA’da yıl bilgisi metin içi atıfta her zaman yer alır çünkü sosyal bilimlerde araştırmanın güncelliği önemlidir. MLA’da ise yıl metin içinde genellikle belirtilmez çünkü beşeri bilimlerde bir eserin ne zaman yayımlandığından çok, doğrudan metne/sayfaya işaret etmek önceliklidir.
Kaynakça Biçim Farkları
APA kaynakça formatı (kitap örneği):
Yıldırım, A. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
MLA kaynakça (Works Cited) formatı (kitap örneği):
Yıldırım, Ahmet. Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, 2021.
Dikkat edilmesi gereken farklar: MLA’da yazarın adı tam olarak yazılır, kitap adı başlık biçiminde yazılır (APA’da cümle biçimi kullanılır), ve yayın yılı kaynakçanın en sonunda yer alır (APA’da yazar adından hemen sonra parantez içinde yer alır).
Kaynakça Başlığı Farkı
APA’da kaynakça bölümü “Kaynakça” veya “References” başlığını taşırken, MLA’da bu bölüm “Çalışılan Eserler” anlamına gelen “Works Cited” başlığını taşır — bu, yalnızca doğrudan metinde atıf yapılan kaynakları içerir.
Sayfa Düzeni Farkları
Her iki sistemde de genel biçimlendirme kuralları büyük ölçüde benzerdir. Ancak APA’da genellikle ayrı bir başlık sayfası (title page) istenirken, MLA’da başlık sayfası yerine ilk sayfanın sol üst köşesine yazar adı, danışman adı, ders/bölüm bilgisi ve tarih art arda yazılır — bu, MLA’nın daha sade bir sayfa düzeni tercih ettiğini gösterir.
Sık Yapılan Hatalar
En sık karşılaşılan hata, iki sistemin metin içi atıf formatlarının karıştırılmasıdır. Bir diğer hata, kaynakça bölümü başlığının yanlış kullanılmasıdır. Ayrıca kitap adı büyük/küçük harf kuralının iki sistem arasında karıştırılması da sık karşılaşılan bir hatadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Danışmanım hangi sistemi kullanmam gerektiğini belirtmediyse ne yapmalıyım?
Bölümünüzün/enstitünüzün yazım kılavuzunu kontrol edin; kılavuzda da belirtilmemişse alanınızdaki yaygın uygulamaya göre danışmanınıza sormanız en güvenlisidir.
Bir tez içinde iki farklı kaynak gösterme sistemi bir arada kullanılabilir mi?
Hayır, tutarlılık akademik yazımın temel kurallarından biridir; tüm tez boyunca tek bir sistem tutarlı biçimde kullanılmalıdır.
MLA’da sayfa numarası olmayan (örneğin bir web kaynağı) bir kaynağa nasıl atıf yapılır?
Sayfa numarası yoksa yalnızca yazar soyadı kullanılır; paragraf numaraları mevcutsa bunlar “para. 3” gibi belirtilebilir.
APA’dan MLA’ya (veya tersine) geçiş yapmak zor mu?
Temel mantığı anlamak kolaydır ancak kaynakça formatındaki küçük farklılıklar dikkat gerektirir; her kaynağı tek tek yeniden kontrol etmek önerilir.
İlgili Yazılar
- APA Nedir? APA 7 Formatında Kaynakça Gösterme
- Word’de Roma Rakamı ile Sayfa Numaralandırma: Tez Ön Sayfaları İçin Adım Adım Rehber
- Word’de Otomatik İçindekiler Oluşturma: Başlık Stilleriyle Tez Formatlama Rehberi
- Tablo ve Şekil Başlıklandırma (Caption) Kuralları: APA ve Enstitü Standartlarına Göre Biçimlendirme
- Tez Kapak Sayfası Nasıl Hazırlanır? Format Kuralları ve Sık Yapılan Hatalar
- APA 7 Web Sitesi Kaynak Gösterme
- APA 7 Kitap Kaynakçası Nasıl Yazılır? Örneklerle Kaynak Gösterme
- APA 7 Makale Kaynakçası Nasıl Yazılır? Örneklerle Kaynak Gösterme
- Tezde Satır Aralığı ve Kenar Boşlukları Nasıl Ayarlanır? Word Adım Adım Rehber
- Word’de Dipnot ve Sonnot Ekleme: Ne Zaman Hangisi Kullanılmalı?
- Alıntı ve Atıf Arasındaki Fark Nedir? Nasıl Anlaşılır?
- Profesyonel Bir Tez Savunması
- Tez Cümlesi ve Konu Cümlesi Arasındaki Fark Nedir?
- Araştırma Ödevi/Makalesi İçin Ana Hat (Outline) Nasıl Hazırlanır?
- Tezde Ekler (Appendix) Bölümü Nasıl Hazırlanır? Neler Eklenir?

