Kongre ve sempozyumlarda sunulan bildiriler, özellikle yeni ve henüz dergide yayımlanmamış bulgulara ulaşmak açısından değerli kaynaklardır. Ancak bildirilerin kaynakçada nasıl gösterileceği, makale ve kitaplara göre daha fazla soru işareti doğurur. Bildiri yalnızca sunulmuş mu, bir bildiri kitabında mı yayımlanmış, yoksa bir dergide mi basılmış? APA 7’de bu sorunun cevabı kaynakça girdisinin biçimini doğrudan belirler. Bu yazıda farklı bildiri türlerinin APA 7’ye göre nasıl gösterileceğini örneklerle ele alıyoruz.
Önce Bildirinin Türünü Belirleyin
APA 7’de bildiriler için tek bir kalıp yoktur. Kullanılacak biçim, bildirinin nasıl yayımlandığına bağlıdır:
- Yalnızca sunulmuş bildiriler: Kongrede sözlü ya da poster olarak sunulan, ancak tam metni yayımlanmamış çalışmalar.
- Bildiri kitabında yayımlanan bildiriler: Tam metni editörlü bir bildiri kitabında yer alan çalışmalar. Bunlar kitapta bölüm gibi gösterilir.
- Dergide yayımlanan bildiriler: Bazı kongrelerin bildirileri bir derginin özel sayısında yayımlanır. Bunlar dergi makalesi gibi gösterilir.
Aşağıdaki örneklerde yer alan yazar, kongre ve kitap adları kurgusaldır; yalnızca biçimi göstermek amacıyla kullanılmıştır.
1. Sunulmuş Bildiri (Sözlü Sunum)
Tam metni yayımlanmamış bir bildiri için genel kalıp şöyledir:
Yazar, A. A., & Yazar, B. B. (Yıl, Gün–Gün Ay). Bildiri başlığı [Bildiri türü]. Kongre Adı, Şehir, Ülke. URL (varsa)
Örnek:
Yılmaz, A., & Kara, E. (2023, 12–14 Ekim). Ortaokul öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri [Sözlü bildiri]. 10. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, Ankara, Türkiye.
Bu biçimde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Bildiri başlığı italik yazılır; kongre adı italik yazılmaz.
- Tarih olarak kongrenin tüm günleri verilir; yalnızca sunumun yapıldığı gün yazılmaz.
- Köşeli parantez içinde bildirinin türü belirtilir. İngilizce kaynaklarda bu ifade [Paper presentation], [Poster presentation], [Conference session] ya da [Keynote address] gibi etiketlerle karşımıza çıkar. Türkçe tezlerde bu etiketlerin karşılıkları enstitüden enstitüye farklılık gösterebilir.
- Kongrede sunum yapmayan ortak yazarlar da dâhil olmak üzere bildirinin tüm yazarları yazılır.
- Sunum dosyası ya da kayıt çevrim içi erişilebilir durumdaysa bağlantı eklenir.
İngilizce bir bildiri için örnek:
Smith, J. A. (2022, June 15–17). Teacher agency in curriculum reform [Paper presentation]. Annual Meeting of the Example Education Association, Chicago, IL, United States.
2. Poster Bildiri
Poster bildiriler de aynı kalıpla gösterilir; yalnızca köşeli parantez içindeki tür değişir:
Demir, S. (2024, 3–5 Mayıs). Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesi ve akademik başarı [Poster bildiri]. Ulusal Sağlık Bilimleri Kongresi, İzmir, Türkiye.
3. Bildiri Kitabında Yayımlanan Bildiri
Tam metni editörlü bir bildiri kitabında yayımlanan bildiriler, editörlü kitapta bölüm biçiminde gösterilir. Bu durumda bildiri başlığı italik yazılmaz; italik yazılan, bildiri kitabının adıdır.
Aksoy, M. (2022). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme davranışları. İçinde H. Er (Ed.), Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi tam metin kitabı (ss. 145–152). Örnek Yayınları. https://doi.org/xxxx
- Bildiri kitabının DOI numarası varsa eklenir; yoksa ve kitap çevrim içi yayımlanmışsa bağlantısı verilebilir.
- Bildiri kitabında editör belirtilmemişse editör bilgisi yazılmadan doğrudan kitap adına geçilir.
- Sayfa aralığı mutlaka eklenmelidir.
Editörlü kitapta bölüm gösterimine ilişkin genel kurallar için APA 7 Kitap Kaynakçası Nasıl Yazılır? yazımıza bakabilirsiniz.
4. Dergide Yayımlanan Bildiri
Bazı kongrelerin bildirileri düzenli olarak bir derginin sayısında yayımlanır. Bu durumda bildiri, dergi makalesiyle aynı biçimde gösterilir:
Çelik, R., & Öz, T. (2021). Uzaktan eğitimde öğrenci katılımı. Örnek Eğitim Dergisi, 12(2), 88–97. https://doi.org/xxxx
Dergi makalesi biçimine dair ayrıntılar için APA 7 Makale Kaynakçası Nasıl Yazılır? yazımıza göz atabilirsiniz.
5. Sempozyum İçindeki Bildiri
Bir oturum başkanının yönettiği sempozyum kapsamında sunulan bildirilerde, bildirinin yer aldığı sempozyum ve oturum başkanı da belirtilir:
Yazar, A. A. (Yıl, Gün–Gün Ay). Bildiri başlığı. İçinde B. B. Başkan (Başkan), Sempozyum başlığı [Sempozyum]. Kongre Adı, Şehir, Ülke.
Bu biçimde italik yazılan, bildiri başlığı değil sempozyumun başlığıdır. İngilizce kaynaklarda oturum başkanı “(Chair)” ifadesiyle belirtilir.
Metin İçinde Gösterim
Bildirilerin metin içinde gösterimi diğer kaynaklarla aynıdır: yazar soyadı ve yıl yazılır.
- Parantez içinde: (Yılmaz & Kara, 2023)
- Anlatı içinde: Yılmaz ve Kara (2023)
Doğrudan alıntı yapılıyorsa ve kaynakta sayfa numarası bulunuyorsa sayfa numarası da eklenir.
Yalnızca Özeti Yayımlanmış Bildiriler
Birçok kongre, bildirilerin yalnızca özetlerini bir özet kitapçığında yayımlar. Bu tür kaynakların hangi biçimde gösterileceği kılavuzlar arasında farklılık gösterebilir. Ayrıca yalnızca özeti okunmuş bir çalışmaya atıf yapmak, çalışmanın tamamına dayanılarak yapılan bir atıf kadar güçlü değildir. Çalışmanın tam metni daha sonra bir dergide yayımlanmışsa, mümkün olduğunca yayımlanmış sürüme atıf yapmak daha doğrudur.
Sık Yapılan Hatalar
- Kongre adını italik yazmak.
- Bildiri kitabında yayımlanmış bir bildiriyi sunum biçiminde göstermek.
- Kongrenin yapıldığı şehir ve ülke bilgisini yazmamak.
- Kongre tarihini yalnızca yıl olarak vermek.
- Bildiri kitabındaki bildiride sayfa aralığını eklememek.
- Aynı bildiriyi hem bildiri hem dergi makalesi olarak iki ayrı kaynak gibi göstermek.
Son olarak, Türkçe tezlerde köşeli parantez içindeki etiketler, “ve” ile “&” kullanımı ve tarih yazımı gibi ayrıntılarda enstitülerin kendi uyarlamaları bulunabilir. Kaynakçanızı oluştururken önce tez yazım kılavuzunuzu kontrol edin ve seçtiğiniz biçimi bütün kaynakçada tutarlı biçimde uygulayın.