Akademik metinleri çevirirken makine çevirisi araçlarına başvurmak artık yaygın bir uygulama. Bu alanda en sık karşılaştırılan iki araç DeepL ve Google Çeviri’dir. Hangisinin daha iyi olduğu sorusu sıkça sorulur; ancak yanıt, metnin türüne, alanına ve kullanım amacına göre değişir. Bu yazıda iki aracı akademik çeviri açısından değerlendiriyor, güçlü yönlerini, sınırlılıklarını ve kullanırken dikkat edilmesi gereken gizlilik konularını ele alıyoruz.
İki Araca Kısa Bakış
Google Çeviri
Google Çeviri, çok sayıda dili destekleyen ve ücretsiz olarak kullanılabilen bir çeviri hizmetidir. Web arayüzü üzerinden metin, belge ve web sayfası çevirisi yapılabilir. Uzun yıllardır Türkçe desteği bulunmaktadır.
DeepL
DeepL, Almanya merkezli bir şirket tarafından geliştirilen bir çeviri hizmetidir. Türkçe desteği Mayıs 2022’de eklenmiştir. Ücretsiz sürümün yanında, ek özellikler ve farklı veri işleme koşulları sunan ücretli DeepL Pro sürümü bulunur. Belge çevirisi (Word ve PDF gibi biçimlerde) yapılabilir.
Akademik Metinlerde Kalite
İki aracın çeviri kalitesi, dil çiftine, alana ve metnin yapısına göre değişir. Bir metinde DeepL daha akıcı bir sonuç verirken başka bir metinde Google Çeviri terimleri daha doğru aktarabilir. Ayrıca her iki araç da sürekli güncellendiği için, birkaç yıl önce yapılmış karşılaştırmalar bugünkü durumu yansıtmayabilir. Bu nedenle genel bir “en iyisi” yargısı yerine, kendi metniniz üzerinde küçük bir deneme yapmak en sağlıklı yaklaşımdır.
Akademik metinlerde her iki araçta da karşılaşılabilecek tipik sorunlar şunlardır:
- Terim hataları: Alana özgü terimlerin gündelik karşılıklarıyla çevrilmesi. Örneğin istatistikte “significant” teriminin “anlamlı” yerine “önemli” olarak çevrilmesi.
- Tutarsızlık: Aynı terimin metnin farklı yerlerinde farklı karşılıklarla çevrilmesi.
- Temkinli ifadelerin kaybolması: “may suggest” gibi temkinli ifadelerin kesin yargılara dönüşmesi.
- Akıcı ama yanlış cümleler: Makine çevirisinin en tehlikeli yanı, dil bakımından kusursuz görünen ama anlamı çarpıtan cümleler üretebilmesidir.
- Atıf ve sayı hataları: Metin içi atıfların, ondalık ayırıcıların ya da tablo numaralarının bozulması.
Gizlilik: Akademik Metinler İçin Kritik Konu
Yayımlanmamış bir tezi ya da makaleyi çevrim içi bir çeviri aracına yüklemek, metnin araç sağlayıcısının sunucularına gönderilmesi anlamına gelir. Bu nedenle kullandığınız sürümün veri işleme koşullarını bilmeniz gerekir:
- DeepL: DeepL’in açıklamalarına göre ücretli Pro sürümünde çevrilen metinler kalıcı olarak saklanmaz ve hizmetin geliştirilmesi için kullanılmaz. Ücretsiz sürümde ise metinlerin hizmetin iyileştirilmesi amacıyla işlenebileceği belirtilmektedir.
- Google Çeviri: Ücretsiz Google Çeviri, Google’ın genel hizmet koşullarına tabidir. Kurumsal kullanıma yönelik Cloud Translation API hizmeti için ise farklı veri işleme koşulları geçerlidir.
Bu koşullar zaman içinde değişebileceğinden, hassas bir metni yüklemeden önce güncel gizlilik politikalarını okumanız önerilir. Katılımcılara ait kişisel veriler içeren görüşme dökümleri gibi metinleri, anonimleştirmeden hiçbir çevrim içi araca yüklememelisiniz.
Akademik Çeviride Doğru Kullanım
- Taslak için kullanın, son metin için değil. Makine çevirisi, bir ilk taslak olarak düşünülmeli ve mutlaka bir insan tarafından gözden geçirilmelidir.
- Terim listesi hazırlayın. Metninizdeki temel terimlerin alandaki yerleşik karşılıklarını önceden belirleyin ve çeviriyi bu listeye göre düzeltin.
- Cümle cümle karşılaştırın. Her cümleyi özgün metinle karşılaştırarak anlamın doğru aktarıldığından emin olun.
- Hedef dilde ayrıca okuyun. Karşılaştırmalı kontrolden sonra metni yalnızca hedef dilde okuyarak doğal olmayan ifadeleri düzeltin.
- Kurallara uyun. Bazı dergiler ve kurumlar, makine çevirisi ve yapay zekâ araçlarının kullanılmasının beyan edilmesini ister.
Hangisini Seçmeli?
Kısa bir paragrafı her iki araçla çevirip sonuçları karşılaştırmak, kendi alanınız ve metniniz için hangi aracın daha uygun olduğunu görmenin en pratik yoludur. Yayımlanmamış ve hassas metinler için ise kalitenin yanında veri işleme koşullarını da belirleyici ölçüt olarak dikkate alın.
Makine çevirisinin düzeltilmesi için Çeviri Metinlerin Redaksiyonu, çeviri araçlarına genel bir bakış için En Başarılı Çeviri Siteleri yazılarımıza bakabilirsiniz.