Tezlerde yalnızca makale ve kitaplara değil, kamu kurumlarının, araştırma merkezlerinin ve uluslararası kuruluşların yayımladığı raporlara da sıkça atıf yapılır. Türkiye İstatistik Kurumunun verileri, bakanlıkların faaliyet raporları ya da uluslararası kuruluşların karşılaştırmalı raporları bunların başında gelir. Bu tür kaynakların çoğunda belirli bir kişi yerine bir kurum yazar olarak yer aldığı için kaynakça girdisinin nasıl yazılacağı konusunda tereddüt yaşanabilir. Bu yazıda APA 7’ye göre rapor ve kurum yayınlarının nasıl gösterileceğini ele alıyoruz.
Kurum Yazar Nedir?
APA 7’de bir eserin yazarı her zaman bir kişi olmak zorunda değildir. Bir raporun kapak sayfasında belirli kişilerin adı yer almıyorsa, raporu yayımlayan kurum yazar olarak kabul edilir. Buna “kurum yazar” ya da “grup yazar” denir. Kurum adı, raporun kapak sayfasında yazıldığı biçimde ve kısaltılmadan yazılır.
Raporun kapak sayfasında yazar olarak belirli kişilerin adları yer alıyorsa, yazar olarak bu kişiler gösterilir; kurum ise yayıncı olarak belirtilir.
Genel Kalıp
Kurum Adı. (Yıl). Raporun başlığı (Rapor No. xxx). Yayıncı. URL
Bu kalıpta dikkat edilmesi gereken üç nokta vardır:
- Yayıncı yazarla aynıysa yazılmaz. Raporu yazan ve yayımlayan aynı kurumsa, kurum adı yayıncı olarak tekrar edilmez.
- Rapor numarası varsa eklenir. Numara, başlıktan hemen sonra parantez içinde ve italik olmadan yazılır. Rapor numarası yoksa bu öğe atlanır.
- Çevrim içi raporlarda bağlantı verilir. APA 7’de bağlantının önüne “Erişim adresi” gibi bir ifade eklenmez.
Örnekler
Aşağıdaki örneklerde yer alan rapor başlıkları ve bağlantılar kurgusaldır; yalnızca biçimi göstermek amacıyla kullanılmıştır.
Yazarı ve yayıncısı aynı kurum olan rapor
Örnek Eğitim Araştırmaları Merkezi. (2023). Öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçları raporu (Rapor No. 12). https://www.ornekmerkez.org/rapor12
Bağlı olduğu üst kurumla birlikte gösterilen birim
Rapor, bir bakanlığa bağlı belirli bir genel müdürlük ya da daire tarafından hazırlanmışsa, yazar olarak raporu hazırlayan en alt birim, yayıncı olarak ise bağlı olduğu üst kurum gösterilir:
Genel Müdürlük Adı. (Yıl). Raporun başlığı. Bakanlık Adı. URL
Yazarları belirtilmiş kurum raporu
Yılmaz, A., & Demir, B. (2022). Uzaktan eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi (Rapor No. 5). Örnek Eğitim Araştırmaları Merkezi. https://www.ornekmerkez.org/rapor5
Metin İçinde Gösterim ve Kısaltmalar
Kurum yazarlar metin içinde de tam adlarıyla gösterilir. Kurum adı uzunsa ve metinde sık geçiyorsa, ilk atıfta kısaltma köşeli parantez içinde verilir ve sonraki atıflarda kısaltma kullanılır:
- İlk atıf: (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], 2024)
- Sonraki atıflar: (TÜİK, 2024)
- Anlatı içinde ilk atıf: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2024)
Kaynakçada ise kısaltma kullanılmaz; kurumun tam adı yazılır. Kısa ve okur tarafından kolayca tanınacak kurum adlarını kısaltmak gerekli değildir.
Veri Tabloları ve Güncellenen Sayfalar
Kurumların internet sitelerinde yer alan ve düzenli olarak güncellenen istatistik tabloları, sabit bir rapordan farklıdır. İçeriği zaman içinde değişen ve arşivlenmeyen sayfalar için APA 7, kaynakçaya erişim tarihinin eklenmesini önerir. Bu durumda erişim tarihi bağlantıdan önce yazılır. Mümkünse, verileri güncellenen bir tablo yerine verilerin yayımlandığı sabit bir rapora ya da bültene atıf yapmak daha sağlıklıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kurum adını kaynakçada kısaltmayla yazmak.
- Yazarla aynı olan yayıncıyı tekrar yazmak.
- Rapor başlığını italik yazmamak.
- Raporun yayımlandığı yıl yerine verilerin ait olduğu yılı yazmak.
- Kapak sayfasında yazarları belirtilmiş bir raporu kurum yazar olarak göstermek.
- Kurumun yalnızca ana sayfa bağlantısını vermek; mümkün olduğunca raporun kendi bağlantısı kullanılmalıdır.
Kanun ve yönetmelik gibi mevzuat metinlerinin gösterimi farklı kurallara tabidir. Bu konuda 4 Adımda Kanun Kaynakçada Nasıl Gösterilir? yazımıza bakabilirsiniz. Türkçe tezlerde kurum adlarının yazımı ve kısaltma kullanımı gibi ayrıntılarda enstitülerin kendi uyarlamaları bulunabileceği için tez yazım kılavuzunuzu da kontrol etmeyi unutmayın.