Türkiye’deki üniversitelerin büyük çoğunluğu tez ve makalelerin benzerlik oranını tespit etmek için Turnitin veya iThenticate’ten birini kullanır. Her iki program da aynı şirket (Turnitin LLC) tarafından geliştirilmiş olsa da veritabanları, kullanım alanları ve rapor sunumlarında farklılıklar taşır. Bu rehberde iki programı karşılaştırıyor ve hangi durumda hangisinin karşınıza çıkabileceğini açıklıyoruz.
Turnitin ve iThenticate Aynı Şirketin Ürünü mü?
Evet — her ikisi de Turnitin LLC (eski adıyla iParadigms) tarafından geliştirilmiştir ve aynı temel benzerlik tespit teknolojisini, aynı devasa karşılaştırma veritabanını kullanır. Aradaki fark, hedef kitleleri ve kullanım amaçlarındadır: Turnitin ağırlıklı olarak eğitim kurumlarında öğrenci ödev/tez teslimleri için, iThenticate ise daha çok akademik yayıncılar, dergiler ve araştırma kurumları tarafından makale/yayın öncesi kontrol için kullanılır.
Temel Farklar
| Özellik | Turnitin | iThenticate |
|---|---|---|
| Ana kullanım alanı | Üniversitelerde öğrenci ödev/tez teslimi | Akademik yayıncılık, dergi/makale ön kontrolü |
| Öğrenci arşivi karşılaştırması | Evet (aynı kurumun önceki öğrenci teslimleri dahil) | Genellikle hayır (yayın odaklı veritabanı) |
| Rapor sunumu | Renk kodlu benzerlik oranı + kaynak listesi | Benzer format, akademik yayın odaklı kaynak vurgusu |
| Öğretim üyesi/editör geri bildirim araçları | Notlandırma, GradeMark gibi ek özellikler | Yayın sürecine entegre, editöryal odaklı |
| Erişim | Genellikle üniversite üzerinden (LMS entegrasyonu) | Genellikle kurum/yayınevi aboneliği üzerinden |
Hangi Üniversiteler Hangisini Kullanır?
Bu tamamen kuruma bağlıdır ve zaman içinde değişebilir; bazı üniversiteler her iki aracı farklı süreçlerde (örneğin tez savunması için Turnitin, akademik personel yayınları için iThenticate) bir arada kullanabilir. Tezinizin hangi araçla kontrol edileceğini öğrenmenin en güvenilir yolu, enstitünüzün tez teslim yönergesini veya danışmanınızı kontrol etmektir — bu bilgi genellikle üniversitenin tez yazım kılavuzunda veya enstitü web sitesinde belirtilir.
Rapor Sonuçları Arasında Fark Olur mu?
Aynı belge her iki sistemde de taranırsa, temel benzerlik yüzdesi genellikle birbirine yakın çıkar çünkü aynı temel teknolojiyi ve büyük ölçüde örtüşen bir karşılaştırma havuzunu kullanırlar. Ancak küçük farklılıklar görülebilir çünkü her sistemin erişebildiği veritabanı kapsamı (özellikle bazı dergi/yayınevi anlaşmaları) tam olarak aynı olmayabilir. Bu nedenle bir sistemde düşük çıkan bir oranın diğerinde de birebir aynı çıkacağı garanti edilemez.
Rapor Sonucunu Doğru Yorumlama
Her iki sistemde de yüksek bir benzerlik oranı otomatik olarak intihal anlamına gelmez. Kaynakça bölümü, doğrudan alıntılar (tırnak içinde ve kaynak gösterilmiş), standart metodolojik ifadeler (örneğin “Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır” gibi kalıp cümleler) yüksek eşleşme gösterebilir ama bunlar gerçek intihal değildir. Raporu değerlendirirken tek tek eşleşen kaynaklara tıklayarak bağlamı incelemek, sadece genel yüzdeye bakmaktan çok daha güvenilirdir.
Sık Yapılan Hatalar
Sık karşılaşılan bir yanılgı, “iThenticate daha sıkı/hassas, Turnitin daha toleranslı” gibi genellemelerdir — bu iddia aynı temel teknolojiyi paylaştıkları için teknik olarak doğru değildir; algılanan fark genellikle veritabanı kapsamı ve kurumun kabul ettiği eşik değerinden kaynaklanır. Bir diğer hata, bir sistemde düşük çıkan bir oranın diğer sistemde de otomatik olarak düşük çıkacağını varsaymaktır — tez teslim sürecinde hangi sistem resmi olarak kullanılıyorsa kontrolü o sistemle yapmak en güvenlisidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Turnitin’de düşük çıkan bir oran iThenticate’te de aynı mı çıkar?
Genellikle birbirine yakın çıkar ancak veritabanı kapsamındaki küçük farklılıklar nedeniyle birebir aynı olacağı garanti edilemez; resmi teslim hangi sistemle yapılacaksa kontrolü o sistemle yapmak en sağlıklısıdır.
Öğrenciler iThenticate’e bireysel olarak erişebilir mi?
Genellikle hayır — iThenticate çoğunlukla kurumsal/yayınevi aboneliği gerektirir; öğrenciler tipik olarak üniversitelerinin sağladığı Turnitin erişimini kullanır.
Bir dergiye makale gönderirken hangi sistemle kontrol edilir?
Bu, derginin/yayınevinin politikasına bağlıdır; birçok akademik dergi iThenticate kullanır, ancak kesin bilgi için derginin yazar rehberine (author guidelines) bakılmalıdır.
Benzerlik oranı sıfır olmalı mı?
Hayır, sıfır oran neredeyse imkansızdır ve beklenmez; kaynakça, standart ifadeler ve doğru şekilde alıntılanmış içerik nedeniyle makul bir oran (genellikle kurumun belirlediği eşiğin altında) normal kabul edilir.
İlgili Yazılar
- İntihal Oranı Kaç Olmalı? Tez ve Makale
- Akademik İntihal Nedir? İntihal Çeşitleri ve İntihalden Korunma Yolları
- İntihalden Kolayca Kaçınmak için 4 İpucu
- Ücretsiz İntihal Programı | Ücretsiz Turnitin ve Diğerleri
- Parafraz Nasıl Yapılır? Adım Adım Teknikler ve Örnekler
- Kendi Kendini İntihal (Self-Plagiarism) Nedir? Nasıl Önlenir?
- Kaynak Göstermeden Alıntı Yapmanın Sonuçları Nelerdir?
- Haksız Yere İntihalle Suçlanırsanız Ne Yapmalısınız? Savunma Stratejisi